AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT - C.C. van Dam

________________________________________

 

UPDATES EN AANVULLINGEN

 

 

NOVEMBER 2003

 

Werkgeversaansprakelijkheid. HR 9 augustus 2002 (De Bont/Oudenallen), J@ 2002-282, RvdW 2002, 130 bevestigt de eerder door de Hoge Raad ingezette lijn dat de werkgever op grond van art. 7:611 onder omstandigheden aansprakelijk kan zijn voor schade die een werknemer in het woon-werkverkeer oploopt. Zie nr. 1508-1 Veilige werkplek: ‘In de uitoefening van zijn werkzaamheden’ en nr. 1509 Andere verplichtingen.

 

Werkgeversaansprakelijkheid. Uit HR 16 mei 2003 (Dusarduyn/Du Puy), J@ 2003-216, RvdW 2003, 94 volgt, dat onder omstandigheden de aard van de werkzaamheden van de werknemer, diens werkervaring en diens uit het bezit van het veiligheidsdiploma blijkende kennis tot de conclusie kan leiden dat de werkgever aan zijn zorgplicht heeft voldaan. Zie nr. 1508-2 Veilige werkplek: Zorgplicht werkgever.

 

Werkgeversaansprakelijkheid. HR 12 september 2003 (Peters/Hofkens), J@ 2003-321, RvdW 2003, 142: het niet naleven van de algemene plicht tot risico-inventarisatie (thans art. 5 Arbowet) leidt niet automatisch tot aansprakelijkheid van de werkgever. Of de werkgever in het kader van art. 7:658 een dergelijke plicht heeft, is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Zie nr. 1508-2 Veilige werkplek: Zorgplicht werkgever.

 

Werkgeversaansprakelijkheid. Art. 7:658 lid 4 laat onverlet, dat een uitgeleende werknemer onder het huidige recht nog steeds zijn eigen (formele) uitlenende werkgever op grond van art. 7:658 jo 6:76 kan aanspreken voor zover deze werkge­ver de zorg voor de veiligheid van de werknemer geheel of gedeeltelijk aan de inle­nende (materiële) werkgever of aan anderen overlaat. Dit is expliciet bevestigd in HR 4 oktober (Excellent/Suares), J@ 2002-350, NJ 2002, 557. Zie nr. 1508-3 Veilige werkplek: art. 7:658 lid 4.

 

Werkgeversaansprakelijkheid. HR 4 oktober 2002 (Broodmes), J@ 2002-345: werkgever niet aansprakelijk voor de verwonding van een werkneemster door een mes bij het beroepshalve broodjes smeren voor de lunch. Zie nr. 1508-2 Veilige werkplek: Zorgplicht werkgever.

 

 

JULI/AUGUSTUS 2003

 

Affectieschade en shockschade. Op 6 februari 2003 heeft de Minister van Justitie een wetsvoorstel ingediend inzake de vergoeding van shockschade. Inmiddels heeft de Vaste Commissie voor Justitie van de Tweede Kamer het Verslag uitgebracht. Zie hierover nr. 805 Affectieschade. Zie over de hoofdlijnen van het wetsvoorstel en een uitvoerige analyse van de lagere rechtspraak inzake shockschade voor en na het Taxibus-arrest C.C. van Dam, Smartengeld voor affectieschade en shockschade in: M. Jansen, Smartengeld, 15e druk, 2003, p. 6-16.

 

Omkeringsregel. HR 18 april 2003 (ACE Insurance/Fino Bewaking), J@ 2003-185, RvdW 2003, 81 bevestigt dat voor toepassing van de omkeringsregel bij causaliteit geen plaats is indien niet aannemelijk is dat de gestelde schade het gevolg is van de onrechtmatige daad. In casu ging het om het causaal verband tussen een tekortschietende uitvoering van een beveiligingsovereenkomst en inbraken in een loods waarbij eens per uur gesurveilleerd diende te worden. Zie nr. 810 Bewijslast causaliteit.

 

Aansprakelijkheid voor dieren en samenloop. In HR 25 oktober 2002 (Bunink/Nieuw Amstelland), J@ 2002-394, RvdW 2002, 172 ging het om de vraag of de aanwezigheid van een overeenkomst tussen de benadeelde en de bezitter van het dier tot toerekening van een percentage eigen schuld moet leiden. De Hoge Raad aanvaardde dat dit mogelijk is maar dat het enkele feit van een overeenkomst tussen de berijder en de bezitter daartoe niet voldoende is. Dat is in de regel echter wel het geval indien noch aan benadeelde noch aan de bezitter enige onzorgvuldigheid te verwijten is. Het percentage eigen schuld hangt dan af van de inhoud van de overeenkomst en van de omstandigheden van het geval. Als het al tot eigen schuld komt, is het aannemelijk dat dit percentage, gezien de door de Hoge Raad benadrukte strekking van art. 6:179, in beginsel zeer gering zal zijn. Zie nr. 1502 Samenloop en nr. 1305 Risico-aansprakelijkheid (art. 6:179).

 

 

JUNI 2003

 

De grenzen van sport en spel. HR 28 maart 2003 (Bottefeart), J@ 2003-153, RvdW 2003, 63 en HR 28 maart 2003 (Schaatsers), J@ 2003-154, RvdW 2003, 64, heeft de Hoge Raad nader aangegeven wanneer sprake is van gedragingen binnen het kader van sport en spel en wanneer dus een hogere aansprakelijkheidsdrempel geldt dan buiten dat kader. Zie nr. 1517 Gedragingen in het kader van de sportbeoefening.  

 

Aansprakelijkheid voor HR 29 november 2002 (Legionella), J@ 2002-441, RvdW 2002, 192 inzake de aansprakelijkheid van een whirlpoolhouder op de Westfriese Flora, oordeelde dat wanneer een algemeen gevaar voor de gezondheid van mensen bekend is of behoort te zijn daartegen maatregelen dienen te worden genomen. Het is niet vereist dat bekend is wat de specifieke gevolgen zijn of op welke wijze zij zich verwezenlijken. Zie nr. 806 Waarschijnlijkheid van wat?

 

 

MEI 2003

 

Toepassing gelijkheidsbeginsel. HR 21 maart 2003 (S./Staat), J@ 2003-141, RvdW 2003, 53 overwoog dat het toebrengen van onevenredige schade bij een op zichzelf rechtmatige overheidshandeling als een inbeslagneming, gevolgd door vernietiging van de in beslag genomen voorwerpen, jegens de daardoor getroffene (in dit geval de eigenaar) onrechtmatig is. Zie nr. 814 Zwaarwegende maatschappelijke belangen en rechtmatige daad.

 

Aansprakelijkheid voor verwijderingskosten. In HR 8 maart 2002 (Staat/KMT), J@ 2002-102, RvdW 2002, 55, vorderde de Staat vergoeding van bergingskosten van de reder van een schip dat op zee containers had verloren. De Staat beriep zich daartoe onder meer op HR 7 mei 1982, NJ 1983, 478, nt. CJHB (Trechsel/Laméris) en HR 14 oktober 1994, NJ 1995, 720, nt. MS (Staat/De Meijer). De Hoge Raad overwoog echter dat de in genoemde arresten aangenomen zorgvuldigheidsnorm slechts geldt voor de eigenaar van het voorwerp en niet voor degene die, zoals hier, als reder/vervoerder de zaak onder zich had toen deze overboord sloeg. Zie nr. 838 Hoge Raad: toepassing rechtsinbreuk in andere gevallen.

 

 

APRIL 2003

 

Tuchtrechtelijke normen. De Hoge Raad heeft bijzondere eisen gesteld aan de motiveringsplicht van de civiele rechter indien deze tot een afwijkend oordeel komt dan de tuchtrechter naar aanleiding van een klacht met betrekking tot datzelfde handelen. Zie HR 12 juli 2002 (A./E.), J@ 2002-269, RvdW 2002, 122 en nr. 831 Buitenwettelijke normen.

 

Aansprakelijkheid voor niet ondergeschikten: beperkte reikwijdte. Volgens de Hoge Raad dient art. 6:171 restrictief te worden uitgelegd. Aansprakelijkheid voor onrechtmatig handelen van een niet ondergeschikte opdrachtnemer bestaat alleen indien het gaat om werkzaamheden die een opdrachtgever ter uitoefening van zijn bedrijf door die opdrachtnemer doet verrichten. Aansprakelijkheid kan niet worden aangenomen indien de benadeelde de dader en het bedrijf van diens opdrachtgever niet als een zekere eenheid kan beschouwen. Zie HR 21 december 2001 (Delfland/Stoeterij De Kraal), J@ 2001-377, NJ 2002, 75 en nr. 1402 Samenwerkingsverbanden.

 

Aansprakelijkheid voor niet ondergeschikten: geen toepassing op curator. Uit HR 10 januari 2003 (Van Bentum/Bos), J@ 2003-13, RvdW 2003, 11 volgt dat de curator in een faillissement niet kan worden beschouwd als een niet-ondergeschikte ex art. 6:171 van het advocatenkantoor waar hij werkzaam is en evenmin als een ondergeschikte ex art. 6:170. Dit betekent dat het advocatenkantoor niet mede-aansprakelijk is op grond van deze bepalingen: slechts de curator persoonlijk en de boedel zijn aansprakelijk voor de door de curator in zijn hoedanigheid onrechtmatig veroorzaakte schade. Zie nr. 1402 Samenwerkingsverbanden.

 

 

 

MAART 2003

 

Omkeringsregel. In HR 29 november 2002 (TFS/NS), J@ 2002-436, RvdW 2002, 190 en HR 29 november 2002 (Kastelijn/Achtkarspelen), J@ 2002-442, RvdW 2002, 191 heeft de Hoge Raad uiteengezet dat voor de toepassing van de omkeringsregel is vereist, dat is komen vast te staan dat sprake is geweest van een gedraging in strijd met een norm die ertoe strekt een specifiek gevaar ter zake van het ontstaan van schade bij een ander te voorkomen en dat degene die zich op de schending van deze norm beroept, ook bij betwisting aannemelijk heeft gemaakt dat in het concrete geval het (specifieke) gevaar waartegen de norm bescherming beoogt te bieden, zich heeft verwezenlijkt. Zie nr. 810 Bewijslast causaliteit.

 

 

1 JULI 2002

 

Shockschade en relativiteit.  In HR 22 februari 2002 (Taxibus), J@ 2002-77, NJ 2002, 240, nt. JBMV, VR 2002, 91, heeft de Hoge Raad voor het eerst aangegeven in hoeverre iemand die ten gevolge van het lichamelijk letsel of het overlijden van een ander zelf psychisch letsel (een ‘shock’) oploopt, recht heeft op schadevergoeding. Zie uitgebreider nr. 706 Relatieve aansprakelijkheid: psychische schade en vermogensschade.

 

18 MAART 2002

 

Werkgeversaansprakelijkheid. De Hoge Raad heeft sinds het verschijnen van het handboek Aansprakelijkheidsrecht diverse belangrijke arresten gewezen over de reikwijdte en uitleg van art. 7:658. Om die reden zal het te omvangrijk geworden nr. 1508 Veilige werkplek de komende tijd stapsgewijs worden vervangen door vier nieuwe nummers. Deze keer: nr. 1508-4 Veilige werkplek: overige onderwerpen.

 

 

11 FEBRUARI 2002

 

Werkgeversaansprakelijkheid. De Hoge Raad heeft sinds het verschijnen van het handboek Aansprakelijkheidsrecht diverse belangrijke arresten gewezen over de reikwijdte en uitleg van art. 7:658. Om die reden zal het te omvangrijk geworden nr. 1508 Veilige werkplek de komende tijd stapsgewijs worden vervangen door vier nieuwe nummers. Deze keer: nr. 1508-3 Veilige werkplek: artikel 7:658 lid 4.

 

 

21 JANUARI 2002

 

Werkgeversaansprakelijkheid. De Hoge Raad heeft sinds het verschijnen van het handboek Aansprakelijkheidsrecht diverse belangrijke arresten gewezen over de reikwijdte en uitleg van art. 7:658. Om die reden zal het te omvangrijk geworden nr. 1508 Veilige werkplek de komende tijd stapsgewijs worden vervangen door vier nieuwe nummers. Deze keer: nr. 1508-2 Veilige werkplek: zorgplicht werkgever.

 

 

7 JANUARI 2002

 

Werkgeversaansprakelijkheid. De Hoge Raad heeft sinds het verschijnen van het handboek Aansprakelijkheidsrecht diverse belangrijke arresten gewezen over de reikwijdte en uitleg van art. 7:658. Om die reden zal het te omvangrijk geworden nr. 1508 Veilige werkplek de komende tijd stapsgewijs worden vervangen door vier nieuwe nummers. Deze keer: nr. 1508-1 Veilige werkplek: ‘In de uitoefening van zijn werkzaamheden’.

 

 

 

 

 

UPDATES EN AANVULLINGEN T/M 2001

 

 

Naar boven           Inhoud           Home