3 België
5 Engeland
6 Europa
11 Inleiding
12 Aansprakelijkheid
voor onroerende zaken
13 Aansprakelijkheid
voor roerende zaken
14 Aansprakelijkheid
voor personen
15 Bijzondere
rechtsbetrekkingen
002. Prijs
van de vooruitgang
003. Opzet
en overzicht
101. Probleemstelling
2.1 Inleiding
201. Hoofdlijn aansprakelijkheidsrecht
2.2 Foutaansprakelijkheid
2.2.1 Algemeen
202. Geschiedenis
203. Faute
2.2.2 Faute: externe omstandigheden
204. Rechtsinbreuk
(l’atteinte à un droit subjectif)
205. Schending wettelijke plicht (le devoir légal)
206. Relativiteitsleer (la théorie de la relativité aquilienne)
207. Schending
ongeschreven recht (l’obligation préexistante)
208. Schending
ongeschreven recht (le bon père de famille)
209. Rechtvaardigingsgronden
(les faits justificatifs)
210. Nalaten
(l’omission)
211. Misbruik
van recht (l’abus de droit)
2.2.3 Faute : interne omstandigheden
212. Abstract of concreet
toetsen
213. Toerekeningsvatbaarheid
bij geestelijke tekortkoming
214. Toerekeningsvatbaarheid
bij kinderen
2.3 Strengere vormen van aansprakelijkheid
2.3.1 Aansprakelijkheid voor zaken (la
responsabilité du fait des choses)
215. Rechtsontwikkeling
217. Verkeersaansprakelijkheid
(loi Badinter)
2.3.2 Aansprakelijkheid voor personen (la
responsabilité du fait d’autrui)
218. Aansprakelijkheid
voor kinderen
219. Aansprakelijkheid
voor andere personen
3
België
3.1 Foutaansprakelijkheid
301. Inleiding
302. Algemene
zorgvuldigheidsnorm en voorzienbaarheid
303. Schending wettelijke
plicht
304. Inbreuk
op een recht
305. Toerekeningsvatbaarheid
3.2 Strengere vormen van aansprakelijkheid
306. Aansprakelijkheid
voor gebrekkige zaken; algemeen
307. Aansprakelijkheid
voor gebrekkige zaken; samengestelde zaak
308. Wegbeheerder
309. Vergoeding van schade door motorrijtuigen
310. Aansprakelijkheid
voor dieren en gebouwen; burenhinder
311. Aansprakelijkheid
voor personen
4.1 Inleiding
401. Overzicht
4.2 Foutaansprakelijkheid (Verschuldenshaftung)
4.2.1 Wettelijke Tatbestände
402. Geen
algemene regel
403. Rechtsinbreuk
404. Schending
wettelijke plicht
405. Opzettelijk
handelen in strijd met de goede zeden
4.2.2 Rechterlijke Tatbestände
406. Indirecte
rechtsinbreuken: Verkehrspflichten
407. Verkehrspflichten
in het wettelijke systeem
408. Economische
schade: das Recht am Gewerbebetrieb
409. Eer en privé-sfeer:
das allgemeine Persönlichkeitsrecht
410. Geen
herziening van het systeem
4.2.3 Rechtswidrigkeit en Verschulden
411. Rechtswidrigkeit:
rechtsinbreuk en onzorgvuldig gedrag
412. Verschulden:
objectieve toetsing van kennen en kunnen
4.2.4 Toerekeningsvatbaarheid (Zurechnungsfähigkeit)
413. Geestesstoornis
en bewusteloosheid (§ 827)
414. Kinderen en jeugdigen
(§ 828)
415. Billijkheidsaansprakelijkheid
(§ 829)
4.3 Strengere vormen van aansprakelijkheid
416. Aansprakelijkheid
voor ondergeschikten
417. Aansprakelijkheid
van toezichthouders
418. Aansprakelijkheid
voor dieren en gebouwen
419. Risico-aansprakelijkheid (Gefährdungshaftung)
420. Aansprakelijkheid
voor motorrijtuigen
5.1 Inleiding
501. Common law
502. Tort law
5.2 Trespass
503. Trespass to the person
504. Trespass to land en trespass to goods
5.3 Tort of negligence
505. Geschiedenis
506. Vereisten
507. Uitbreiding reikwijdte duty of care
508. Stagnatie
van de ontwikkeling
509. Economische
schade
510. Psychische schade
511. Nalaten
(omissions): algemeen
512. Nalaten
(omissions): toezicht op anderen
513. Onzorgvuldigheid
(breach of duty)
5.4 Andere gronden voor foutaansprakelijkheid
514. Private nuisance en public nuisance
515. Private
nuisance
516. Schending wettelijke plicht (breach of
statutory duty)
517. Occupier's Liability Act
518. Highways Act
5.5 Toerekeningsvatbaarheid
519. Jeugdige leeftijd
520. Geestelijke
of lichamelijke tekortkoming
5.6 Risicoaansprakelijkheid
521. Rylands
v. Fletcher
522. Andere
vormen van risico-aansprakelijkheid
6.1 Ius
commune
6.1.1 Foutaansprakelijkheid
601. Algemene
en bijzondere regels
602. Begrenzing
toepassingsgebied
603. Methode
van begrenzing
604. Foutbegrip:
formele en materiële vereisten
6.1.2 Risico-aansprakelijkheid
605. Algemeen
6.2 Europees recht
606. Francovich
jurisprudentie: beginsel
607. Francovich jurisprudentie:
voorwaarden
608. Mensenrechten
701. Het BW van 1838 en
Lindenbaum/Cohen
702. Het BW van 1992
703. Onrechtmatigheid
en toerekening
704. Zorgvuldigheidsnorm
705. Relativiteit:
personen- en zaakschade
706. Relativiteit: psychische schade, vermogensschade
8.1 Inleiding
801. Vier onrechtmatigheidsfactoren
802. Afwegingsproces
803. Gewoonte en gebruik
8.2 Risico
8.2.1 Ernst
van de schade
804. Omvang van de schade en aard van de schade
805. Affectieschade
8.2.2 Waarschijnlijkheid
806. Waarschijnlijkheid van wat?
807. Mate van waarschijnlijkheid
808. Ongelukkige samenloop van omstandigheden
809. Causaliteit en voorzienbaarheid
8.3 Zorg
8.3.1 Aard
en nut van de gedraging
811. Aard van de gedraging
812. Nut van de gedraging
813. Overheidshandelen
814. Zwaarwegende maatschappelijke belangen en rechtmatige daad
816. Risico-aanvaarding
8.3.2 Voorzorgsmaatregelen
a. Bezwaarlijkheid
van voorzorgsmaatregelen
817. Kosten van eenmalige maatregelen
818. Kosten van voortdurende maatregelen
819. Andere bezwaren tegen voorzorgsmaatregelen
b. Maatregelen tegen onbekend risico
820. Onderzoeksplichten
821. Observatieplichten
c. Maatregelen tegen fouten van anderen
822. Algemeen
823. Waarschuwings- en informatieplichten
d. Eigen schuld
824. Verval van eigen schuld
825. Motieven voor verval van eigen schuld
825a. Reflexwerking
8.4 Schending
wettelijke plicht
826. Inleiding
827. Leer Smits en ongeschreven
rechtvaardigingsgronden
828. Toetsing aan het ongeschreven recht: concretiseren
829. Toetsing aan het ongeschreven recht:
andere problemen
830. Relativering van de wettelijke plicht
831. Buitenwettelijke geschreven normen
8.5 Rechtsinbreuk
832. Inbreuk
833. Subjectief recht
834. Rechtsinbreuk: het veroorzaken van
personen- of zaakschade
835. Rechtstreekse rechtsinbreuk
836. Inbreuk op exclusieve bevoegdheid
837. Hoge
Raad: afwijzing rechtsinbreuk bij personen- of zaakschade
838. Hoge Raad: toepassing rechtsinbreuk in andere gevallen
8.6 Stelplicht
en bewijslast
839. Algemeen
9.1 Inleiding
901. Verwijtbaarheid
902. Geen gedragstoetsing
bij toerekening
9.2 Toerekening op grond van schuld
9.2.1 Kennen en kunnen
903. Inleiding
904. Kenbaarheid
van schade en causaal verloop
905. Kenbaarheid
van het recht
906. Vermijdbaarheid
907. Stand
van wetenschap en techniek
9.2.2 Subjectieve en objectieve toetsing
908. Subjectieve toetsing
909. Objectieve
toetsing
910. Subjectieve
toetsing: zuiver nalaten en bruikleen
911. Subjectieve toetsing: opzet en bewuste roekeloosheid
9.2.3 Vergelijkingstypen
912. Maatschappelijke
rol
913. Beroepsbeoefenaar
914. Verschillende
professionele opvattingen
915. Informatiemanagement
in organisaties
916. Bestuurders,
organen en werknemers
9.3 Toerekening op grond van de verkeersopvattingen
917. Grens
tussen schuld en verkeersopvattingen
918. Overheid
919. Automobilist
9.4 Toerekening op grond van de wet
920. Geestelijke
of lichamelijke tekortkoming
921. Jeugdige
leeftijd
922. Rechtsvergelijking
9.5 Stelplicht en bewijslast
923. Algemeen
1001. Risico-aansprakelijkheid
in enge zin
1002. Risico-aansprakelijkheid
in ruime zin
1003. Risico-elementen
bij foutaansprakelijkheid
1004. Tussen
fout en risico
1101. Kwalitatieve fout-
en risico-aansprakelijkheid
1102. Aansprakelijkheid
voor nalaten
1103. Aansprakelijkheid
voor informatie
12.1 Risico-aansprakelijkheid voor opstallen
1201. Internationaal
perspectief
1202. Toepassingsvereisten artikel 6:174 BW
1203. Gebrekkige opstal
12.2 Foutaansprakelijkheid voor onroerende zaken
1204. Belang van artikel
6:162 naast artikel 6:174
1205. Aansprakelijke
persoon: de toezichthouder
1206. Zorgplicht
toezichthouder
1207. Rekening
houden met criminele gedragingen van derden
1208. Natuurgebieden
12.3 Problemen bij beide vormen van
aansprakelijkheid
1209. Aansprakelijkheid
jegens onbevoegde bezoekers
1210. Rekening houden met
fouten van jeugdige bezoekers
1211. Rekening
houden met fouten van volwassen bezoekers
12.4 Aansprakelijkheid van de wegbeheerder
1212. Onderhoud-
en onderzoekplicht
1213. Rekening houden met fouten van weggebruikers
12.5 Hinder
1214. Naburige
en niet-naburige hinder
1215. Hindercriteria;
algemeen
1216. Ernst
van de hinder: omvang, duur en tolerantiegrens
1217. Ernst van de hinder: plaatselijke
omstandigheden, pre-occupatie
1218. Nut
van de gedraging en bezwaarlijkheid voorzorgsmaatregelen
12.6 Andere zorgplichten jegens buren
1219. Bouwwerkzaamheden
1220. Bescherming
van buren; algemeen
1221. Beschermen
van buren tegen criminaliteit
13.1 Inleiding
1301. Internationaal
perspectief
1302. Belang artikel
6:162; toezichthouder aansprakelijk
13.2 Gevaarlijke stoffen
1303. Risico-aansprakelijkheid
(artikel 6:175 BW)
1304. Foutaansprakelijkheid:
particuliere gebruiker
13.3 Dieren
1305. Risico-aansprakelijkheid (artikel 6:179 BW)
13.4 Produkten
1306. Risico-aansprakelijkheid (artikelen 6:185 e.v. BW)
1306a. Foutaansprakelijkheid
13.5 Motorrijtuigen
13.5.1 Risico-aansprakelijkheid
(artikel 185 WVW)
1307. Toepassingsvoorwaarden
1308. Overmacht en eigen schuld
1309. Toekomstverwachtingen
1310.
Internationaal perspectief
13.5.2 Foutaansprakelijkheid
1311. Toepassingsgebied
1312. Zorgplicht jegens passagier
1313. Criminaliteitsbestrijding
13.6 Andere roerende zaken
13.6.1
Risico-aansprakelijkheid
(artikel 6:173 BW)
1314. Toepassingsvoorwaarden
1315. Aansprakelijkheidsvoorwaarden
13.6.2
Foutaansprakelijkheid
1316. Toepassingsgebied
1317. Criminaliteitsbestrijding
1318. Maatregelen tegen natuurverschijnselen
14.1 Inleiding
1401. Internationaal
perspectief
1402. Samenwerkingsverbanden
1402a. Aansprakelijkheid van en jegens rechtspersonen
1403. Aansprakelijkheid
voor ondergeschikten
1404. Belang
artikel 6:162; toezichthouder aansprakelijk
14.2 Aansprakelijkheid voor kinderen
1405. Ouders
voor kinderen tot veertien jaar
1406. Ouders
voor kinderen van veertien jaar en ouder
1407. Geen
verplichte aansprakelijkheidsverzekering
1408. Scholen
voor leerlingen
14.3 Aansprakelijkheid voor andere personen
1409. Psychiatrische patiënten
1410. Gevangenen
14.4 Groepsaansprakelijkheid
1411. Vereisten
1412. Grenzen
aan de groep: gemeenschap van gemoederen
15.1 Inleiding
1501. Bronnen van de
zorgplicht
1502. Samenloop
1503. Exoneraties
15.2 Zorgplichten jegens kinderen
1504. Ouders
jegens kinderen: opvoeding
1505. Ouders
jegens kinderen: veiligheid
1506. Scholen jegens
leerlingen
1507. Andere
toezichthouders jegens kinderen
15.3 Zorgplichten jegens werknemers
1508-1 Veilige
werkplek: ‘In de uitoefening van zijn werkzaamheden’
1508-2 Veilige werkplek: zorgplicht werkgever
1508-3 Veilige werkplek: art. 7:658 lid 4
1508-4 Veilige werkplek: overige onderwerpen
1509. Andere
verplichtingen
15.4 Zorgplichten jegens patiënten
1510. Artsen
1511. Ziekenhuizen
1512. Psychiatrische
ziekenhuizen
15.5 Dienstverlening
1513. Zorgplichten
beroepsbeoefenaar jegens cliënt
1514. Zorgplichten
beroepsbeoefenaar jegens derde
1515. Zorgplichten banken
jegens derden
15.6 Sportbeoefening
1516. Contactsporten
1517. Gedragingen in het
kader van de sportbeoefening
1518. Betekenis
van de spelregel
1519. Zorgplichten bij
niet-contactsporten
1520. Zorgplichten sporter jegens toeschouwer
1601. Inleiding
1602. Strafrechtelijke
sancties
1603. Frankrijk
1604. Duitsland
1605. Engeland
1606. Zorgvuldigheidsnorm
bij zuiver nalaten
1607. Toepassing
zorgvuldigheidsnorm
1608. Toetsing
hulpverlening