AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT
- C.C. van Dam
__________________________________
9 TOEREKENING
9.2.3 Vergelijkingstypen
Met name
binnen de medische wetenschap kunnen verschillende opvattingen bestaan over wat
een juiste diagnose en wat een juiste therapie is. Een binnen een discipline
bestaande minderheidsopvatting mag onder bepaalde voorwaarden worden gevolgd.
Het
gebeurt niet zelden, dat er tussen vakgenoten verschil van opvatting bestaat
over de juistheid van een analyse, een diagnose, een handelwijze of een
therapie. In veel disciplines en branches zijn de meningen immers op menig
punt verdeeld en bestrijden verschillende scholen elkaars standpunten. Dat
geldt niet alleen voor opvattingen binnen een wetenschapsdiscipline maar het
kan ook gelden voor branchegebruiken, zoals binnen het verzekeringsbedrijf met
betrekking tot de behandeling van schadeclaims.[84]
Het
probleem van uiteenlopende professionele opvattingen kwam bijvoorbeeld aan de
orde in Maynard v. West Midlands Regional Health Authority. De artsen in het
ziekenhuis twijfelden bij de diagnose van de klachten van Blondell Maynard
tussen tuberculose en de ziekte van Hodgkin. Zonder de tuberculose-test af
te wachten gingen de artsen, voor het vaststellen van de Hodgkin-diagnose,
over tot een operatie. Daarbij werden de stembanden van de patiënte beschadigd,
wat een inherent risico is van dit soort operaties. Uiteindelijk bleek mevrouw
Maynard tuberculose te hebben; volgens haar was de operatie daarom onnodig
geweest. De meningen in de medische wetenschap over de handelwijze van de
artsen waren verdeeld en het was daarom de vraag hoe de ‘negligence’ van de
artsen moest worden bepaald. In de House of Lords overwoog Lord Scarman en ‘all
their Lordships’ stemden daarmee in: 'It is not enough to show that there is a
body of competent professional opinion which considers that theirs was a
wrong decision, if there also exists a body of professional opinion, equally
competent, which supports the decision as reasonable in the circumstances.
It is not enough to show that subsequent events show that the operation need
never have been performed, if at the time the decision to operate was taken it
was reasonable in the sense that a responsible body of medical opinion would
have exepted it as proper.'[85]
De vraag is dan wat
moet worden verstaan onder een ‘responsible body of medical opinion’: 'Where
there are different schools of medical thought (...), the doctor is entitled to
be judged according to the tenets of the school the doctor professes to follow.
This does not mean, however, that any quack, charlatan or crackpot can set
himself up as a "school", and so apply his individual ideas without
liability. A "school" must be a recognized one within definite principles,
and it must be the line of thought of a respectable minority of the
profession.'[86]
In
verband met het opstellen van vragen voor en het beoordelen van de inhoud van een
deskundigenbericht is ook Bolitho v. City and Hackney Health Authority (1997) 4 All ER 771 van belang. Daarin werd opgemerkt
dat in zaken die betrekking hebben op: '... the weighing of risks against benefits,
the judge before accepting a body of opinion as being responsible, reasonable
or respectable, will need to be satisfied that, in forming their views, the
experts have directed their minds to the question of comparative risks and
benefits and have reached a defensible conclusion on the matter.'[87]
Opmerking
verdient dat in de juridische beroepsbeoefening verschillende opvattingen over
de uitleg van rechtsregels geen beletsel vormen voor het aannemen van aansprakelijkheid.
Dat geldt zelfs bij het volgen van de heersende leer, althans bij ontstentenis
van een uitspraak van de Hoge Raad (nr. 820:
Onderzoeksplichten).
84. HR 5 juni 1992 (Pals/Zwolsche Algemeene), NJ 1992, 542.
85. Lord Scarman in Maynard v. West
Midlands Regional Health Authority, (1985) 1 All ER 635, 638. Zie ook Bolam v.
Friern Barnet Management Committee (1957) 2 All ER 118; Whitehouse v. Jordan
(1981) 1 All ER 246; Sidaway v. Bethlem Royal Hospital Governors (1985) 1 All
ER 643.
86. Prosser and Keeton on the Law of
Torts (1984), p. 187.
87. Bolitho v. City and Hackney
Health Authority (1997) 4 All ER 771, 778.